आलँड बेटांजवळील बाल्टिक समुद्राच्या थंड पाण्याखाली, संशोधकांनी एक आश्चर्यकारक पुरातत्व शोध लावला जो 19व्या शतकातील मद्यनिर्मितीची दुर्मिळ झलक देतो. जहाजाचा भंगार उत्खननादरम्यान, 1840 च्या दशकात बुडालेल्या स्कूनरकडून गोताखोरांनी बिअरच्या अनेक बाटल्या जप्त केल्या. कार्गोमध्ये शॅम्पेनच्या दीडशेहून अधिक बाटल्या आणि बिअरच्या पाच बाटल्या होत्या. यापैकी काही बाटल्या अजूनही सीलबंद होत्या आणि सुमारे 170 वर्षे पाण्याखाली ठेवल्या होत्या. शास्त्रज्ञांनी आता यापैकी दोन बाटल्यांचे तपशीलवार विश्लेषण केले आहे, ज्यामध्ये लाटांच्या खाली सुमारे दोन शतके झालेल्या रचना, मद्यनिर्मिती तंत्र आणि रासायनिक बदलांबद्दल तथ्यात्मक पुरावे दिले आहेत. हा शोध महत्त्वपूर्ण आहे कारण तो ऐतिहासिक पेयांचा थेट अभ्यास करण्यास अनुमती देतो, जे काही फारच कमी वैज्ञानिक तपासांनी साध्य केले आहे, आणि हे ब्रूइंग इतिहासाबद्दल आणि दीर्घ कालावधीत सेंद्रिय संयुगेच्या स्थिरतेबद्दल आपल्या समजून घेण्यास योगदान देते.
कुठे द 170 वर्ष जुन्या बिअरच्या बाटल्या सापडले
2010 च्या उन्हाळ्यात बाल्टिक समुद्रातील ऑलँड बेटांच्या दक्षिणेस सुमारे 50 मीटर खोलीवर स्कूनरचा मलबा सापडला होता. पुरातत्वीय पुरावे सूचित करतात की जहाज 1840 च्या दरम्यान बुडाले होते, परंतु त्याचे नाव, गंतव्यस्थान आणि शेवटचे बंदर यासारखे तपशील अज्ञात आहेत. शॅम्पेनसारख्या चैनीच्या वस्तूंबरोबरच, पाच बिअरच्या बाटल्या पृष्ठभागावर उभ्या होत्या. एक बाटली पुनर्प्राप्तीदरम्यान क्रॅक झाली आणि एक फेसयुक्त द्रव सोडला जो गोताखोरांनी नोंदवलेला आहे की समुद्राच्या पाण्याने पातळ असूनही ते बिअरसारखे दिसले आणि चवले.
संरक्षित बिअरचे वैज्ञानिक विश्लेषण
पासून संशोधक VTT तांत्रिक संशोधन केंद्र फिनलंड आणि म्युनिकच्या टेक्निकल युनिव्हर्सिटीने मलब्यातून सापडलेल्या दोन बिअरच्या बाटल्यांचा तपशीलवार रासायनिक अभ्यास केला. जर्नल ऑफ ॲग्रिकल्चरल अँड फूड केमिस्ट्रीमध्ये प्रकाशित संशोधनानुसार, बाटल्यांमध्ये दोन वेगळ्या बिअर होत्या, प्रत्येकामध्ये भिन्न हॉप आणि फ्लेवर कंपाऊंड प्रोफाइल आहेत. या टीममध्ये जॉन लोंडेसबरो, ब्रायन गिब्सन, रिक्का जुवोनन, उल्ला होलोपेनेन, हॅनेले विर्टानेन, आर्वी विल्पोला आणि थॉमस हॉफमन या शास्त्रज्ञांचा समावेश होता.संशोधनात हॉप घटक आणि दोन बिअरमधील त्यांच्या ऱ्हास उत्पादनांमध्ये वेगळी असमानता दिसून आली. 1840 च्या दशकात, हॉप्समध्ये आताच्या तुलनेत काही कडू ऍसिड होते. नमुन्यांमधील सेंद्रिय ऍसिडस्, ग्लुकोज आणि कार्बोनिल संयुगे त्यांच्या दीर्घ वृद्धत्वाच्या काळात लक्षणीय जीवाणू आणि एन्झाइम क्रियाकलाप दर्शवतात. कालांतराने रासायनिक बदल होत असतानाही, काही यीस्ट-व्युत्पन्न चव संयुगे आधुनिक बिअरच्या तुलनेत अद्यापही अस्तित्वात आहेत.
दीर्घकालीन डुबकीमुळे रासायनिक बदल
संशोधनात असे नमूद केले आहे की जहाजाच्या बाटल्यांमधील बिअरमध्ये सामान्य आधुनिक ब्रूच्या तुलनेत सोडियमचे प्रमाण जास्त होते. शास्त्रज्ञांनी सुचवले आहे की सोडियम आयन एकतर कॉर्कमधून बिअरमध्ये पसरले किंवा समुद्राचे पाणी कालांतराने बाटल्यांमध्ये शिरले, ज्यामुळे मूळ द्रव सुमारे 30 टक्क्यांपर्यंत पातळ होतो. आधुनिक बिअर मानकांच्या तुलनेत इथेनॉलचे मोजलेले स्तर अपेक्षेपेक्षा कमी का होते हे देखील हे स्पष्ट करू शकते.संशोधकांनी हे देखील दस्तऐवजीकरण केले आहे की हूलुपोन्स आणि ह्युम्युलिनिक ऍसिड्स सारखी हॉप ब्रेकडाउन उत्पादने नमुन्यांमध्ये उपस्थित होती, ज्याने अनेक दशकांपासून ऑक्सिडेशन आणि वृद्धत्वाचे परिणाम प्रदर्शित केले. हे रासायनिक मार्कर शास्त्रज्ञांना हे समजण्यास मदत करतात की 1800 च्या दशकाच्या मध्यात बिअर बनवण्यासाठी वापरलेली सामग्री आणि बिअर आताच्या तुलनेत कसे वेगळे होते.
19व्या शतकातील मद्यनिर्मितीबद्दल संशोधन काय प्रकट करते
भंगारातून विश्लेषित केलेल्या दोन बिअरमध्ये वेगवेगळे हॉप बॅच वापरलेले दिसतात, जे त्यांच्या रासायनिक प्रोफाइलमध्ये दिसून येते. जड हॉप्ड बीअर ताजी बनवली असती तर कदाचित जास्त कडूपणा आला असता, तर दुसरी बिअर सौम्य असण्याची शक्यता आहे. समकालीन एल्स आणि लेगर्समध्ये फिनोलिक संयुगेच्या तुलनात्मक सांद्रतेची उपस्थिती दर्शवते की बिअरच्या चव रसायनशास्त्रातील काही घटक कालांतराने टिकून आहेत.खाऱ्या पाण्यात, बॅक्टेरिया आणि ऑक्सिडेशनमध्ये बराच काळ राहिल्यामुळे बिअर बदलली असली तरीही, शास्त्रज्ञांना उपयुक्त माहिती देण्यासाठी पुरेशी मूळ रचना शिल्लक होती. या प्रकारच्या शोधांमुळे शास्त्रज्ञांना हे शिकण्यास मदत होते की लोक बिअर कसे बनवायचे आणि त्यांना काय आवडते, तसेच तयार केलेले पेय रासायनिकदृष्ट्या किती काळ स्थिर राहतात.
इतर प्राचीन पेय विश्लेषणाशी तुलना
या अभ्यासापूर्वी, इतक्या जुन्या बिअरवर फार कमी रासायनिक विश्लेषणे केली गेली होती. शतकानुशतके जुन्या व्हिस्कीसारख्या जुन्या अल्कोहोल नमुन्यांचे आदर्श स्टोरेज परिस्थितीत विश्लेषण केले गेले असले तरी, अनेक वर्षांपासून समुद्राचे पाणी, दाब आणि पर्यावरणीय बदलांच्या संपर्कात आल्यामुळे जहाजाच्या भगदाडातील बिअर ही एक अनोखी घटना आहे. त्यामुळे Åland जहाजाच्या भगदाडातील बिअरने शास्त्रज्ञांना आधुनिक समकक्षांशी अत्यंत संरक्षण परिस्थितीत बिअरच्या रचनेची तुलना करण्याची असामान्य संधी दिली.
वैज्ञानिक आणि ऐतिहासिक महत्त्व
या 170 वर्ष जुन्या बिअरच्या तपासणीमुळे ऐतिहासिक पेयांमध्ये कालांतराने होणारे घटक, मद्यनिर्मितीच्या पद्धती आणि रासायनिक बदलांबाबत अनुभवजन्य माहिती मिळते. व्हीटीटी आणि टेक्निकल युनिव्हर्सिटी ऑफ म्युनिक संघांनी प्रकाशित केलेले कार्य हे प्राचीन आंबलेल्या पेयांच्या भौतिक-रासायनिक गुणधर्म आणि चव स्थिरतेचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांसाठी एक संदर्भ आहे.हे संशोधन ऐतिहासिक व्यापार कलाकृती आणि वैज्ञानिक परीक्षण यांच्यातील ठोस दुवा स्थापित करून सागरी पुरातत्वशास्त्राची समज वाढवते. बिअरसारख्या संरक्षित सेंद्रिय पदार्थांकडे पाहून शास्त्रज्ञ जुन्या ब्रूइंग पद्धतींना रासायनिक पुराव्यासह जोडू शकतात. यावरून 19व्या शतकात जीवन आणि व्यवसाय कसे होते याची चांगली कल्पना येते.
