नवी दिल्ली: उत्तराखंडच्या शिवालिक जंगलातून जाणाऱ्या दिल्ली-डेहराडून आर्थिक कॉरिडॉरच्या एका भागावर 40 दिवसांच्या निरीक्षणात्मक अभ्यासात असे आढळून आले आहे की अनेक वन्यजीव प्रजाती या विभागावरील अंडरपास सक्रियपणे वापरतात, हे दर्शविते की हे मार्ग रस्त्याच्या प्रकल्पाभोवती प्राण्यांना नैसर्गिकरित्या फिरण्यास मदत करण्यासाठी प्रभावी आहेत.डेहराडूनस्थित वाइल्डलाइफ इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियाने नुकत्याच प्रकाशित केलेल्या अभ्यासानुसार, 150 कॅमेरा ट्रॅप्स (CT) 3.5 किमीच्या अंतरात – मोहंद गाव ते उत्तराखंडमधील गणेशपूरपर्यंत – अंडरपासवर पद्धतशीरपणे तैनात करण्यात आले होते – आणि प्रत्येक युनिट अशा प्रकारे स्थापित करण्यात आले होते की ते एका विस्तृत क्षेत्रापासून ते लहान-मोठ्या भूभागापर्यंतच्या विस्तृत स्पेक्ट्रमचा शोध सुनिश्चित करण्यासाठी. प्रजातीसुरुवातीच्या तपासात 40,444 कॅमेरा ट्रॅप प्रतिमा वेगवेगळ्या फ्रिक्वेन्सीसह व्हायाडक्टचा वापर करून 18 अद्वितीय वन्य प्रजातींचे उघड झाले. सर्वाधिक वापरकर्ते नीलगाय, सांबर, चितळ, ससा, सोनेरी कोल्हाळ आणि हत्ती होते. “वन्यजीवांद्वारे व्हायाडक्ट वापराचे अवकाशीय आणि तात्पुरते नमुने मानवी उपस्थिती आणि क्रियाकलाप वेळा सामान्य टाळतात. ध्वनिक आणि वर्तणुकीशी संबंधित मुल्यांकनांसह सतत दीर्घकालीन देखरेख, अशा मोठ्या प्रमाणात हस्तक्षेप कसे अडथळे कमी करू शकतात आणि भारताच्या जैवविविधता-संपन्न भू-विविधता अभ्यासाच्या भविष्यातील पायाभूत रचनांचे मार्गदर्शन कसे करू शकतात याबद्दलचे आमचे आकलन आणखी मजबूत करेल,” बीस्केप-रिच लँड प्लॅस्टिक अभ्यास बी. गुंतवणूकदार आणि WII मधील प्राध्यापक.अनेक महामार्ग प्रकल्प आता वनक्षेत्रातून बांधले जात आहेत हे लक्षात घेऊन या निष्कर्षांना महत्त्व प्राप्त झाले आहे.वन्य प्राण्यांच्या सुरक्षित प्रवासासाठी आणि त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासाला कमीतकमी त्रास होईल याची खात्री करण्यासाठी त्यांना योग्य हस्तक्षेपाची आवश्यकता आहे.क्षेत्राचे वन्यजीव महत्त्व लक्षात घेऊन, भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) ने या रस्त्याच्या वन्यजीव वापराचे जलद मूल्यांकन करण्यासाठी आणि परिसरातील वन्यजीवांवर होणारे नकारात्मक परिणाम टाळण्यासाठी उपाय सुचवण्यासाठी WII कडे संपर्क साधला होता. सुचविलेल्या उपायांसह, अंदाजे 11 किमी लांबीचा अंडरपास विकसित करण्यात आला.
